भूकम्पले घर खोस्यो, जापानले २ घण्टामै घर दियो! यस्तो छ ‘इन्स्ट्यान्ट हाउस’

कुमामोतो, जापान — भूकम्पले घरबारविहीन बनाएका नागरिकका लागि जापानमा एकदेखि दुई घण्टामै तयार हुने ‘इन्स्ट्यान्ट हाउस’ निर्माण गर्न थालिएको छ।
दक्षिणपश्चिम जापानको कुमामोतो प्रिफेक्चरमा गएको शक्तिशाली भूकम्पपछि आश्रयस्थलमा बसिरहेका तथा गाडीमै रात बिताउन बाध्य भएका पीडितलाई लक्षित गर्दै यस्तो घर उपलब्ध गराइएको हो।
नागोया इन्स्टिच्युट अफ टेक्नोलोजीका प्राध्यापक केइसुके कितागावाको नेतृत्वमा सुरु गरिएको अभियानअन्तर्गत आगामी महिनाको सुरुसम्म करिब १२० वटा घर निर्माण गर्ने लक्ष्य राखिएको छ। यी घर विपद्पीडितलाई निःशुल्क उपलब्ध गराइनेछन्।
‘इन्स्ट्यान्ट हाउस’ विशेष प्रकारको आगो प्रतिरोधी पाना फुलाएर त्यसको भित्री भागमा ताप–निरोधक युरेथेन फोम छर्केर निर्माण गरिन्छ। फोम कडा भएपछि घरको संरचना एकदेखि दुई घण्टामै तयार हुन्छ।
करिब २० वर्गमिटर क्षेत्रफल भएको यो घर करिब ४.३ मिटर अग्लो हुन्छ। जमिनमा स्क्रु प्रयोग गरी मजबुत बनाइने भएकाले प्रतिघण्टा १३० मिटर वेगसम्मको हावा थेग्न सक्ने गरी डिजाइन गरिएको बताइएको छ।
भूकम्पमा घर गुमाएका मानिसलाई आफ्नै घर नजिकै यस्तो आवास बनाइदिने भएकाले उनीहरूलाई आफ्नो समुदाय र छिमेकीसँगको सम्बन्ध कायम राख्न पनि सहज हुने अपेक्षा गरिएको छ।
हिकावा क्षेत्रमा ७४ वर्षीय योशिनोरी हिरायामाको घर भत्किएपछि उनी र उनकी पत्नी दुई साताभन्दा बढी समय आफ्नै घरको परिसरमा गाडीभित्र सुत्न बाध्य भएका थिए। चोरीको डरका कारण घर छाड्न नसकेका उनीहरूका लागि गाडीभित्र बस्नु निकै कष्टकर बनेको थियो।
अगस्टको मध्यतिर हिरायामा र नजिकै बस्ने उनका छोराको परिवारका लागि दुईवटा ‘इन्स्ट्यान्ट हाउस’ निर्माण गरिए। नयाँ घरमा पहिलोपटक प्रवेश गरेपछि हिरायामा निकै खुसी देखिए। लामो समयपछि आरामसँग सुत्न पाउने अवस्था बनेको भन्दै उनले राहत महसुस गरे।
यो प्रविधिको विकासको प्रेरणा भने सन् २०११ को पूर्वी जापानमा गएको भूकम्प र सुनामीपछि आएको थियो। त्यतिबेला राहत शिविरमा भेटिएका एक बालकले अस्थायी घर निर्माणमा भइरहेको ढिलाइप्रति गुनासो गर्दै छिटो घर बनाइदिन आग्रह गरेका थिए। त्यस घटनापछि कितागावाले कम लागतमा र छोटो समयमा निर्माण गर्न सकिने आवास विकासमा काम थालेका थिए।
यसअघि सन् २०२४ मा इशिकावा प्रिफेक्चरको नोटो क्षेत्रमा भूकम्प तथा भारी वर्षापछि करिब ३०० वटा यस्ता घर निर्माण गरी पीडितलाई उपलब्ध गराइएको थियो।
कुमामोतोमा अहिले गर्मी अत्यधिक रहेकाले ‘इन्स्ट्यान्ट हाउस’ मा एयर कन्डिसनरसमेत निःशुल्क जडान गरिँदैछ। स्थानीय निर्माण व्यवसायीलाई समेत काममा सहभागी गराइएकाले यस अभियानले प्रभावित क्षेत्रमा रोजगारी सिर्जनामा पनि सहयोग पुर्‍याइरहेको छ।
प्राध्यापक कितागावाका अनुसार विपद्पछि पीडितको जीवनयापनमा सुधार जति छिटो ल्याउन सकिन्छ, त्यति नै विपद्सँग सम्बन्धित थप मृत्यु रोक्न सकिन्छ। आगामी दिनमा घर निर्माणको लागत र समय अझ घटाउने गरी प्रविधिमा सुधार गर्दै जाने उनको भनाइ छ।