येन जोगाउन जापानको अर्बौं डलरको हस्तक्षेप, लगानीकर्ताले उल्टै बनाए बेच्ने अवसर

टोकियो। जापानी येनको मूल्य बढाउन जापान सरकारले गरेको मुद्रा बजार हस्तक्षेपलाई लगानीकर्ताले उल्टै येन बेच्ने नयाँ अवसरका रूपमा प्रयोग गर्न थालेका छन्। यसबारे जापान टाइम्सले समाचार प्रकाशित गरेको छ। हस्तक्षेपपछि केही समय बलियो बनेको येन फेरि कमजोर हुँदै अमेरिकी डलरसँगको विनिमय दर १६० येन नजिक पुगेको छ।
गत महिना जापान र अमेरिकाले येनको अत्यधिक कमजोरी रोक्न संयुक्त रूपमा मुद्रा बजारमा हस्तक्षेप गरेका थिए। तर उक्त कदमको प्रभाव लामो समय टिक्न नसकेको देखिएको छ। हस्तक्षेप भएको दुई साताभित्रै येन फेरि कमजोर बन्दै गएको हो।
येन कमजोर हुनुको मुख्य कारण जापान र अन्य प्रमुख अर्थतन्त्रबीचको ठूलो ब्याजदर अन्तर रहेको विश्लेषकहरूले बताएका छन्।
जापानमा ब्याजदर कम भएकाले लगानीकर्ताले कम ब्याजमा येन ऋण लिएर उच्च प्रतिफल दिने अन्य मुद्रा तथा सम्पत्तिमा लगानी गर्ने गर्छन्। यस्तो रणनीतिलाई ‘क्यारी ट्रेड’ भनिन्छ।
यही कारण सरकारले हस्तक्षेप गरेर येनलाई बलियो बनाउँदा क्यारी ट्रेड गर्ने लगानीकर्ताले त्यसलाई फेरि येन बेच्ने राम्रो अवसरका रूपमा लिन थालेका छन्।
बजार विश्लेषकहरूका अनुसार केही हेज फन्डले येन कमजोर हुने अनुमानमा राखेको आफ्नो लगानी घटाए पनि धेरै लगानीकर्ता फेरि येनमा आधारित क्यारी ट्रेडतर्फ फर्किरहेका छन्।
जापानी बजारमा सक्रिय लगानीकर्ता अश्विन बिनवानीले हस्तक्षेपपछि डलर–येन विनिमय दर करिब १५७ येन पुगेका बेला डलर खरिद गरेको बताएका छन्। उनका अनुसार सरकारी हस्तक्षेपका कारण येन बलियो हुँदा त्यसलाई पुनः बेच्ने अवसर मिल्छ।
उनले भनेका छन्, “हस्तक्षेपले येनको मूल्य बढाउँदा बेच्ने राम्रो अवसर सिर्जना हुन्छ। क्यारी ट्रेडको अवसर गुमाउन गाह्रो छ।”
तर लगानीकर्ताले पुनः ठूलो मात्रामा येन बेच्न थालेमा जापान सरकारले फेरि मुद्रा बजारमा हस्तक्षेप गर्न सक्ने जोखिम पनि रहेको छ।
ब्लूमबर्गको विश्लेषणअनुसार जापानले जुलाई ३१ मा येनलाई समर्थन गर्न करिब ३४ अर्ब अमेरिकी डलर बराबरको हस्तक्षेप गरेको हुन सक्छ। त्यसअघिको दिन करिब ५३ अर्ब डलर बराबरको हस्तक्षेप भएको अनुमान गरिएको छ।
यदि उक्त तथ्यांक पुष्टि भएमा, त्यो जापानको इतिहासमै एकै दिनमा गरिएको सबैभन्दा ठूलो मुद्रा बजार हस्तक्षेप हुन सक्ने बताइएको छ।
यति ठूलो हस्तक्षेपपछि पनि येनमाथिको दबाब भने कायम छ। जापानको नीतिगत ब्याजदर १ प्रतिशत रहेको छ, जुन अधिकांश विकसित अर्थतन्त्रको तुलनामा कम हो।
बजार विश्लेषकहरूका अनुसार अमेरिकी डलरको मूल्य र अमेरिकी ब्याजदर उल्लेख्य रूपमा नघटेसम्म क्यारी ट्रेडको आकर्षण कायम रहनेछ। केही विश्लेषकले डलर–येन विनिमय दर फेरि १६२ येनसम्म पुग्न सक्ने अनुमानसमेत गरेका छन्।
यसैबीच, जापानी लगानीकर्ताले पनि हस्तक्षेपपछि बलियो बनेको येनको फाइदा उठाउँदै विदेशी सम्पत्ति खरिद बढाएका छन्। जापानको अर्थ मन्त्रालयको प्रारम्भिक तथ्यांकअनुसार गत साता जापानी लगानीकर्ताले दुई वर्षभन्दा बढी समययताकै सबैभन्दा धेरै विदेशी सम्पत्ति खरिद गरेका छन्।
येनको निरन्तर कमजोरीप्रति चिन्ता बढिरहेका बेला जापानको केन्द्रीय बैंकले आगामी सेप्टेम्बर वा अक्टोबरमा ब्याजदर बढाउन सक्ने चर्चा पनि चलिरहेको छ।
यद्यपि ब्याजदरमा सामान्य वृद्धि भए पनि अमेरिका र जापानबीचको ठूलो ब्याजदर अन्तर तत्काल कम हुने सम्भावना नरहेको विश्लेषकहरूले बताएका छन्।
विश्लेषकहरूका अनुसार जापानको केन्द्रीय बैंकले ब्याजदर वृद्धिमा ढिलाइ गरिरहेसम्म येनमा आधारित क्यारी ट्रेड जारी रहनेछ। तर सरकारको पुनः हस्तक्षेप र केन्द्रीय बैंकको सम्भावित नीतिगत परिवर्तनले मुद्रा बजारमा ठूलो उतारचढाव आउन सक्ने अनुमान गरिएको छ।