इरान–अमेरिका तनाव चर्किँदा तेलको मूल्य १०० डलरमाथि, ट्रम्प प्रशासनको नजर भेनेजुएलाको खनिजमा

एजेन्सी, सेप्टेम्बर ९ ।अमेरिका र इरानबीचको सैन्य तनाव थप चर्किँदा विश्व बजारमा कच्चा तेलको मूल्य १०० अमेरिकी डलर प्रतिब्यारेलभन्दा माथि पुगेको छ। इरान र अमेरिकाबीचको पछिल्लो प्रतिशोधात्मक सैन्य कारबाहीले होर्मुज जलडमरूमध्य आसपासको समुद्री यातायात र विश्व ऊर्जा आपूर्तिमाथि थप दबाब सिर्जना गरेको छ।
रोयटर्सका अनुसार इरानले अमेरिकी सैन्य तथा समुद्री लक्ष्यतर्फ आक्रमण तीव्र पारेको छ भने अमेरिकाले पनि इरानी तेल ट्यांकरमाथि कारबाही गरेको छ। पछिल्लो घटनाक्रमले विश्वको महत्वपूर्ण तेल ढुवानी मार्ग मानिने होर्मुज जलडमरूमध्यमा जोखिम बढाएको छ। यसले विश्वव्यापी ऊर्जा आपूर्ति र मुद्रास्फीतिमाथि थप असर पार्ने चिन्ता बढाएको छ।
अमेरिकामा रिपब्लिकन पार्टीको असामान्य सम्मेलन
यसैबीच, अमेरिकाको रिपब्लिकन पार्टीले नोभेम्बरमा हुने मध्यावधि निर्वाचनअघि टेक्सासको डलासमा राष्ट्रिय सम्मेलन आयोजना गरेको छ। राष्ट्रपतिको निर्वाचन नभएको वर्षमा यस्तो राष्ट्रिय सम्मेलन आयोजना गर्नु असामान्य मानिएको छ।
राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पलाई केन्द्रमा राखेर आयोजना गरिएको सम्मेलनको उद्देश्य रिपब्लिकन मतदातालाई उत्साहित पार्नु र कांग्रेसमा पार्टीको नियन्त्रण कायम राख्न सहयोग गर्नु रहेको छ। तर इरान युद्ध, बढ्दो जीवनयापन खर्च र ट्रम्पको घट्दो लोकप्रियताका कारण सम्मेलन राजनीतिक रूपमा जोखिमपूर्ण हुन सक्ने विश्लेषण पनि भइरहेको छ।
अमेरिकाबाट निर्वासित आप्रवासीमाथि बन्दुक तेर्स्याएको आरोप
अमेरिकाबाट इक्वेटोरियल गिनी पठाइएका आप्रवासीमाथि स्थानीय प्रहरीले बन्दुक तेर्स्याएको आरोप पनि सार्वजनिक भएको छ।
रोयटर्सका अनुसार मालाबोस्थित एक होटलमा राखिएका निर्वासित आप्रवासी र प्रहरीबीच मोबाइल फोनको विषयलाई लिएर विवाद भएपछि प्रहरीले बन्दुक तेर्स्याएको प्रत्यक्षदर्शीहरूले बताएका छन्। घटनाको भिडियो पनि रोयटर्सले समीक्षा गरेको जनाएको छ।
अमेरिकाले तेस्रो मुलुकमार्फत आप्रवासी निर्वासन गर्ने नीति अघि बढाइरहेको छ। तर मानवअधिकारवादी संस्था तथा कानुनी प्रतिनिधिहरूले यस्ता सम्झौतामा निर्वासित व्यक्तिहरूको सुरक्षा र कानुनी अधिकार पर्याप्त रूपमा सुनिश्चित नभएको भन्दै चिन्ता व्यक्त गरेका छन्।
भेनेजुएलाको खनिज सम्पत्तिमा अमेरिकाको चासो
यससँगै ट्रम्प प्रशासनको ध्यान भेनेजुएलाको विशाल खनिज सम्भावनातर्फ पनि केन्द्रित भएको छ। भेनेजुएलामा सुन, फलाम, कोइला, निकेल र बक्साइटलगायत विभिन्न खनिजको सम्भावना रहेको बताइए पनि देशको वास्तविक खनिज भण्डारबारे अद्यावधिक र विश्वसनीय तथ्यांकको अभाव रहेको रोयटर्सले जनाएको छ।
भेनेजुएलाको खनिज क्षेत्र लामो समयदेखि सरकारी नियन्त्रणमा रहँदै आएको छ। उत्पादन र सम्भावित भण्डारसम्बन्धी तथ्यांक स्पष्ट नभएकाले विदेशी लगानी तथा व्यावसायिक सम्भावना मूल्यांकन गर्न कठिनाइ रहेको बताइएको छ।
समग्रमा, इरान युद्धका कारण बढ्दो ऊर्जा संकट, अमेरिकाको आन्तरिक राजनीतिक गतिविधि, आप्रवासी निर्वासन विवाद र भेनेजुएलाको प्राकृतिक स्रोतप्रतिको बढ्दो अमेरिकी चासोले विश्व राजनीतिमा नयाँ तनाव र रणनीतिक प्रतिस्पर्धाको संकेत गरेको छ।