ट्रम्प भेट्न हतारिँदा किमको हातमा वार्ताको साँचो! उत्तर कोरियाले राख्यो अमेरिकासामु नयाँ शर्त

प्योङयाङ (एजेन्सी) । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प र उत्तर कोरियाली नेता किम जोङ उनबीच फेरि भेटवार्ताको सम्भावना बढिरहेको छ। तर सम्भावित शिखर सम्मेलनको चर्चा चुलिँदै जाँदा परिस्थितिको नियन्त्रण भने किम जोङ उनको हातमा रहेको विश्लेषण गरिएको छ।
उत्तर कोरिया सम्बन्धी विशेषज्ञ समाचार माध्यम ल्प् ल्भधक का अनुसार ट्रम्पले यसै वर्षभित्र किम जोङ उनलाई भेट्ने योजना बनाइरहेका छन्। उनले सम्भवतः आउँदो नोभेम्बरमा चीनको शेन्जेनमा हुने एशिया–प्रशान्त आर्थिक सहयोग संगठन अर्थात् एपीईसी सम्मेलनको अवसरमा किमसँग भेट्न चाहेको चर्चा छ।
तर समस्या के छ भने—ट्रम्प भेटवार्ताका लागि उत्साहित देखिए पनि उत्तर कोरियाले त्यस्तो कुनै उत्साह सार्वजनिक रूपमा देखाएको छैन।
ट्रम्पको चाहना, किमको शर्त
ट्रम्पले किम जोङ उनसँग पुनः भेटवार्ता गर्ने इच्छा तीव्र बनाइरहेका बेला प्योङयाङले भने अमेरिकासँगको पुनः संवादका लागि पहिलेभन्दा कडा मापदण्ड र शर्तहरू अघि सार्ने संकेत गरेको छ।
विश्लेषकहरूका अनुसार, यदि अमेरिका र उत्तर कोरियाबीच नयाँ शिखर सम्मेलन हुने हो भने त्यसअघि अमेरिकाले निरन्तर र ठोस छुटहरू दिनुपर्ने माग उत्तर कोरियाले गर्न सक्छ।
अर्थात्, पहिले जस्तो केवल दुई नेताबीच भेटेर वार्ता सुरु गर्ने अवस्था अहिले छैन। किम जोङ उनले अमेरिकाबाट पहिल्यै राजनीतिक तथा कूटनीतिक कदमको अपेक्षा गर्न सक्ने देखिएको छ।
किन किम अहिले बलियो स्थितिमा छन्?
यसपटकको परिस्थितिमा सबैभन्दा महत्वपूर्ण कुरा के देखिएको छ भने भेटवार्ताका लागि बढी हतार अमेरिकातर्फबाट देखिएको छ।
ट्रम्पले आफ्ना सहयोगीहरूलाई सकेसम्म चाँडै, सम्भवतः यही वर्षको शरद ऋतुमै किमसँग भेटको व्यवस्था गर्न दबाब दिएको अमेरिकी सञ्चारमाध्यमहरूले जनाएका छन्।
तर उत्तर कोरियाले भने ट्रम्पको प्रस्तावित समयतालिका वा भेटवार्ताप्रतिको आफ्नो सहमति सार्वजनिक गरेको छैन।
यही कारणले वार्ताको ढोका खुल्ने वा बन्द हुने निर्णयमा किम जोङ उनको भूमिका निर्णायक देखिएको विश्लेषण गरिएको छ।
शिखर सम्मेलनको सम्भावना बढ्दो
यसै वर्ष अमेरिका र उत्तर कोरियाबीच शिखर सम्मेलन हुन सक्ने सम्भावना फेरि अन्तर्राष्ट्रिय चर्चाको विषय बनेको छ।
ट्रम्पले उत्तर कोरियासँगको सम्बन्धलाई पुनः सक्रिय बनाउन चाहिरहेका छन् भने किम जोङ उनले भने अमेरिकासँगको वार्ताबाट आफ्नो देशले के पाउँछ भन्ने विषयलाई प्राथमिकतामा राखेको देखिन्छ।
यसअघि ट्रम्प र किमबीच ऐतिहासिक शिखर सम्मेलनहरू भइसकेका थिए। तर ती वार्ताहरूले उत्तर कोरियाको परमाणु कार्यक्रमको विषयमा स्थायी समाधान निकाल्न सकेनन्।
त्यसैले सम्भावित नयाँ भेटवार्तामा पनि सबैभन्दा ठूलो प्रश्न उत्तर कोरियाको परमाणु कार्यक्रम, अमेरिकाको प्रतिबन्ध नीति र दुवै देशबीचको सुरक्षा सम्बन्ध नै बन्ने देखिएको छ।
अहिले कसको हात माथि?
हालको परिस्थितिलाई हेर्दा ट्रम्प किम जोङ उनलाई भेट्न उत्सुक छन्, तर किमले भने अमेरिकासँग वार्ता गर्नुअघि आफ्ना शर्तहरू पूरा गराउन खोज्ने सम्भावना बलियो देखिन्छ।
यसै कारण ल्प् ल्भधक को विश्लेषणले अहिलेको अवस्थालाई ‘किम जोङ उन चालकको सिटमा छन्‌’ भन्ने रूपमा चित्रण गरेको छ—अर्थात् वार्ताको गति, समय र सम्भावित शर्त निर्धारण गर्ने शक्ति धेरै हदसम्म प्योङयाङको हातमा पुगेको देखिन्छ।
अब सबैको चासो एउटै प्रश्नमा केन्द्रित छ—के ट्रम्पले किमलाई भेट्नका लागि उत्तर कोरियाका मागहरू स्वीकार गर्नेछन्? वा फेरि एकपटक अमेरिका–उत्तर कोरिया सम्बन्ध वार्ताको चर्चा र कूटनीतिक गतिरोधकै बीच सीमित हुनेछ?
यसको जवाफ आउँदो केही महिनामा हुने कूटनीतिक गतिविधिले दिनेछ।